Dansen met een beperking

Mensen met een fysieke beperking en dans… Een combinatie die we niet vaak tegenkomen en niet meteen met elkaar zullen associëren. Bij dansers denken we meestal aan perfecte, flexibele, slanke, mooie ballerina’s. Waarom? In de 21e eeuw gaat dans toch veel verder dan dat? 

Dat besefte ook het Conservatorium van Antwerpen. Dit schooljaar (’14-’15) was ‘inclusiedans’ verplicht in het curriculum voor de laatstejaarsstudenten Dans. 9 jongeren van 17-18 jaar uit een school voor leerlingen met een motorische (en soms mentale) beperking beleefden de tijd van hun leven toen zij de kans kregen om een dansvoorstelling te creëren met de studenten van het conservatorium.

Ik ben zelf een orthopedagoge die onderzoek doet naar acteurs met een beperking. Toen ik de prachtige kans kreeg om dit unieke proces stap voor stap te volgen en van dichtbij te onderzoeken, zei ik uiteraard volmondig ‘ja’! Mijn volledige onderzoek is te veel om in één blogpost te zetten, maar ik wil graag een aantal treffende uitspraken delen van de leerlingen met een beperking die aan deze dansvoorstelling hebben meegedaan.

Over rollen

Sofie had een heel eenvoudige reden om mee te doen aan deze dansvoorstelling: “Ik wou graag met iemand dansen die geen handicap had”. Margo had een andere reden om mee te doen: “Ik vond dat heel plezant omdat ik eens de lerares mocht spelen en omdat ik dan eens iets aan hun kon aanleren. Normaal is het altijd omgekeerd”. Voor Dorien was meedoen de normaalste zaak van de wereld: “ik dacht gewoon in mezelf: eigenlijk zijn we allemaal hetzelfde of je nu een beperking hebt of niet en dat is wel zo, niet waar? Ik denk daar gewoon niet aan. Ik denk dat wij allemaal gewoon zijn, normaal.

Het eindresultaat mocht er dan ook zijn. Alle leerlingen en studenten vormden samen één prachtig harmonisch geheel. Het was niet duidelijk wie nu wel of geen beperking had en dat deed er ook niet toe. Het publiek zag een professionele dansvoorstelling waar mensen elkaar ondersteunden en aanvulden. Geen muziek, de vloeiende bewegingen en de voelbare connectie tussen de dansers vulde de ruimte. Een prachtig en ontroerend schouwspel dat het publiek niet onberoerd liet. Menig man zag ik dan ook stiekem een traantje wegpinken…

Geen babydansje

Voor Frederik was het niet alleen een persoonlijke ervaring. Hij had zijn familie uitgenodigd en die was natuurlijk nieuwsgierig. Al hadden ze allemaal een heel andere verwachting van wat het resultaat zou zijn: “Mijn bompa huilt niet gemakkelijk, maar bij de voorstelling was hij aan het wenen. Ze wisten helemaal niet wat er ging komen. Ze dachten waarschijnlijk ‘dat zal wel een K3-dansje zijn dat ze gewoon zullen nadoen’. Maar toen kwam dit…”

Ook Margo vond dat dit geen ‘gehandicaptendansje’ was, maar een volwaardig kunstproject waar een publiek echt kon van genieten. Ze voelde zich even een echte diva: ”En het leukste was: op het einde kregen we een heel luid applaus en dat gaf een super goed gevoel. We waren die avond allemaal sterren en we kregen dan een roos, zoals echte sterren. Dat gaf echt een super gevoel, zo van: die applaudisseren dus wel voor ons hé! Ik was super blij want iedereen wou met mij op de foto.

De ervaring van het maken en opvoeren van een dansvoorstelling is achter de rug, maar Sofie geniet er nog van en vertelt er met veel vuur over: “Ik neem vooral de mooie momenten mee die ik met hen (de studenten dans) heb mogen beleven. In het begin moesten we nog kennismaken natuurlijk, maar we kwamen meteen met elkaar overeen en nu zijn we allemaal vrienden. Ik vond dat kei plezant om een band te creëren met die mensen. Wat me altijd zal bijblijven zijn: de dansers, de choreografen en de super leuke sfeer. En die sterke band dat vond ik echt fantastisch. En ook het oogcontact tijdens het dansen.

Dat deze ervaring voor herhaling vatbaar is, kan Frederik je verzekeren: “Ik wil zeker en vast terug dansen. Dan kan ik oefenen. Ik zeg niet dat ik perfect ga worden, maar dan kan ik beter worden, dan kan ik mijn droom in vervulling laten komen: meedoen in een musical!

Het feit dat deze ervaring een ‘once in a lifetime opportunity is’, maakt ook dat er een keerzijde aan de medaille is. Nadat het doek valt en het applaus wegebt, volgt het zwarte gat. Nu Sofie, Margo, Dorien, Frederik* en hun medeleerlingen de kans hebben gehad om te proeven van de artistieke wereld, willen ze meer. Maar waar kunnen ze nu terecht? Rolstoeldansen in de lokale dansclub spreekt deze 18-jarigen niet aan. Zullen ze ooit nog de kans krijgen om op een podium te staan, om succeservaringen op te doen en zich te voelen als echte sterren?

De wereld van inclusiedans belooft alvast een mooie toekomst. We hebben nood aan initiatieven als deze. Daarom kan je er meer over lezen in mijn blogberichten. Waar zou jij graag meer over weten? Of ken jij nog goede initiatieven? Laat het me weten via een comment hieronder!

*Wegens privacy-redenen, werden pseudoniemen gebruikt.

Deel onze blogs alsjeblieft!

8 thoughts on “Dansen met een beperking

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.